Jak zrobić grę planszową z kartonu dla dzieci?

Gra planszowa z kartonu nie musi wyglądać perfekcyjnie, żeby dać dzieciom dużo radości. Wspólne projektowanie, wycinanie i ustalanie zasad rozwija motorykę małą, kreatywność, cierpliwość oraz współpracę. Najprościej zacząć od ściganki, czyli planszy ze ścieżką prowadzącą od startu do mety.

Czego potrzebujesz do wykonania gry?

Większość materiałów znajdziesz w domu. Pudełko po pizzy może stać się planszą, nakrętki – pionkami, a skrawki kartonu – polami z zadaniami. Przygotuj:

• Karton lub tekturę, najlepiej pudełko po pizzy albo inne sztywne opakowanie.
• Nożyczki, ołówek, linijkę, pisaki, kredki lub farby.
• Klej, taśmę papierową i ewentualnie klej na gorąco.
• Nakrętki, plastelinę, skrawki kartonu albo kamyki na pionki.
• Samoprzylepne rzepy do wymiennych zadań i obrazków.
• Opcjonalnie pudełka po zapałkach, naklejki, sznurek, rolki po papierze i inne dodatki do dekoracji.

Kleju na gorąco używa wyłącznie dorosły. Dziecko może wskazać miejsce klejenia albo przytrzymać element, ale nie powinno dotykać pistoletu, dyszy ani świeżo nałożonego kleju.

Jak zrobić grę planszową z kartonu krok po kroku?

Najlepiej przeznaczyć na tworzenie gry tyle czasu, ile potrzebuje dziecko. Jednego dnia możecie zaprojektować planszę, a kolejnego wykonać pionki i przetestować zasady.

1. Wybierzcie temat gry – może nawiązywać do ulubionej bajki, zwierząt, podróży, gotowania, sprzątania albo codziennych przygód. Temat pomaga wymyślić wygląd planszy i zadania.
2. Narysujcie planszę – wyznaczcie pole startowe, metę oraz ścieżkę podzieloną na wyraźne pola. Może mieć kształt gąsienicy, stonogi, muszli ślimaka, miasta albo krętej drogi. Dobrze zostawić miejsce na skróty, przeszkody i dodatkowe pola.
3. Ozdóbcie pola – dziecko może pokolorować planszę, dorysować bohaterów i przygotować symbole. Nie musicie zapełniać każdego miejsca. Czytelna ścieżka ułatwi późniejszą grę.
4. Zróbcie pionki – nakrętkę wypełnijcie plasteliną i włóżcie w nią kartonową sylwetkę postaci. Możecie też wykorzystać same nakrętki, kamyki albo małe figurki z modeliny. Pionki powinny różnić się kolorami lub kształtem.
5. Przygotujcie kostkę – użyjcie gotowej kostki albo wykonajcie sześcian z kartonu. Na ściankach możecie narysować kropki, kolory, symbole lub obrazki zamiast tradycyjnych oczek. Kostka powinna być na tyle duża, aby dziecko mogło ją swobodnie chwycić.
6. Ustalcie proste zasady – na przykład każdy gracz rzuca kostką i przesuwa pionek o wskazaną liczbę pól. Wygrywa osoba, która pierwsza dotrze do mety. Dla młodszych dzieci lepiej zacząć od kilku reguł i dopiero później dodawać nowe.
7. Dodajcie zadania i przetestujcie grę – na wybranych polach umieśćcie pytania, polecenia lub premie. Zagrajcie krótką rundę i sprawdźcie, czy plansza jest czytelna, a zasady zrozumiałe.

Jeśli chcecie wykonać planszę z wymiennymi zadaniami, przyklejcie jedną część rzepa na wybrane pola, a drugą na kartoniki z obrazkami lub poleceniami. Dzięki temu ta sama ściganka może zmieniać się wraz z wiekiem i zainteresowaniami dziecka.

Jakie mechaniki gry sprawdzą się najlepiej?

Nie trzeba tworzyć rozbudowanej instrukcji. Prosta mechanika pozwala szybciej rozpocząć zabawę, a dzieci mogą samodzielnie ją modyfikować:

• Ściganka – gracze przesuwają pionki od startu do mety, rzucając kostką. Na planszy można dodać skróty, cofanie o jedno pole albo dodatkowy rzut.
• Gra z pytaniami – po zatrzymaniu na oznaczonym polu gracz odpowiada na pytanie, rozpoznaje obrazek albo wymyśla słowo zaczynające się wskazaną sylabą.
• Gra zadaniowa – dziecko wykonuje krótkie polecenie, na przykład pokazuje emocję, naśladuje zwierzę lub wymienia trzy przedmioty w określonym kolorze.
• Gra ruchowa – polecenia mogą wymagać podskoków, przysiadów albo przejścia kilku kroków jak wybrane zwierzę. Liczbę powtórzeń można ustalać drugim rzutem kostką.
• Gra drużynowa – wszyscy próbują doprowadzić pionek do mety przed upływem ustalonego czasu. Taki wariant ćwiczy rozmowę i wspólne podejmowanie decyzji.

Rzepy samoprzylepne sprawiają, że jedna plansza może służyć do zabawy w sylaby, emocje, ćwiczenia ruchowe albo rozpoznawanie zwierząt. Kartoniki z zadaniami można przechowywać w kopercie lub małym pudełku i wymieniać zależnie od potrzeb.

Co dziecko zyskuje podczas tworzenia gry?

Wycinanie, rysowanie i przyklejanie ćwiczy precyzję ruchów dłoni, czyli motorykę małą. Dziecko uczy się też planowania, czekania na swoją kolej, przyjmowania porażki i przestrzegania wspólnie ustalonych reguł.

• Rozwija kreatywność, gdy wybiera temat, kolory i wygląd pionków.
• Ćwiczy współpracę podczas dzielenia zadań i testowania zasad.
• Uczy się cierpliwości oraz poprawiania własnego projektu.
• Rozwija logiczne myślenie, gdy przewiduje konsekwencje ruchu na planszy.
• Łatwiej angażuje się w zabawę, ponieważ gra powstała z jego własnych pomysłów.

Nie przejmuj całego projektu. Dorosły może przyciąć trudny element, skleić konstrukcję albo pomóc uporządkować zasady, ale decyzje dotyczące tematu i wyglądu dobrze zostawić dziecku.

Gra może z czasem się zniszczyć albo zmienić w zupełnie inną zabawę. To nie problem. Największą wartością jest wspólnie spędzony czas, rozmowa i radość z tego, że dziecko stworzyło coś własnymi rękami. Gotową planszę można też wymienić z innym dzieckiem i spróbować gry według nowych zasad.